De enige constante is verandering

Ik had ooit een directeur die dit te pas en te onpas riep. Vaak terecht ook, want een waarheid als een koe.

Je kunt er op verschillende manieren naar kijken. Enerzijds is het goed want verandering biedt kansen voor groei, ontwikkeling, verbetering. Dat proces gaat altijd maar door, zelfs op celniveau in je lichaam. Bedenk wat stilstand daar zou betekenen en er komen gelijk akelige beelden op je af. De natuur doet er ook aan mee door elke herfst een beetje te sterven en in de lente weer op te bloeien. Hernieuwd en verjongd. De cyclus van leven-dood-leven.

Deze microprocessen gelden ook op macroniveau. Dus dat stilstand achteruitgang is, op den duur, daar kunnen we mee akkoord gaan.  Het is een niet-te-veranderen natuurwet. Die ook weer niet betekent dat verandering altijd maar ten goede is. Er zijn talloze ontwikkelingen die uiteindelijk ontsporen en waar we dan weer anders mee om moeten leren gaan. Dat zie je bijvoorbeeld aan de huidige klimaatcrisis en de verwerpelijke vleesindustrie. Er komt een punt waarop de definitie van ‘groei’ opnieuw bepaald moet worden. Maar als die beweging eenmaal ingezet is, komt er ruimte voor verbetering. Zo is het leven constant een cyclisch proces.

Anderzijds zijn er binnen die cycli in een mensenlevens talloze momenten waarop je de tijd zou willen bevriezen. Dat kan ‘groots’ zoals bijvoorbeeld bij de geboorte van een kind of kleiner, zoals wensen dat geliefden, familie of huisdieren voor altijd bij je blijven, liefst in hun huidige gedaante. Of zelfs een moment, bijvoorbeeld de roes van een concert vasthouden. Tegelijkertijd weten we dat de waarde van iets verdwijnt als die vergankelijkheid er niet is.
Op dit moment werk ik zelf met een leuke groep mensen. Ik besef de waarde van dit gegeven, omdat het ook vaak anders is geweest. Er komen dan gedachten bij me op als ‘laat de groep nog een tijdje zo continueren want het is aangenaam nu’. Wetende dat het op ieder moment kan veranderen. Relaties en groepsprocessen zijn immers dynamisch.

In vriendschappen is het ook zoiets. Zo richting de middelbare leeftijd zijn er bij mij wel wat verschuivingen op dat gebied. Sommige eindigen ietwat koel of pijnlijk, anderen verzanden gewoon (wat makkelijker is). Er komen leuke nieuwe mensen bij met wie ik in deze fase veel gemeen heb en daar ben ik dankbaar voor. Heel dichtbij is er ook verjonging in mijn familie, wat een grote en leuke verandering is en best intens om van dichtbij mee te mogen maken. Het is niet alleen het aanschouwen van een nieuw leventje, maar ook de geboorte van je naasten als ouders. Ineens zie je hele nieuwe kanten en uiteraard nieuwe drijfveren, a la minute, ontstaan. Boeiend en een natuurlijk proces.

Zo tegen de middelbare leeftijd rukt ook het fenomeen op van de ‘laatste kans baby’ voor vrouwen tegen of over de 40. Zo kunnen er toch nog vrouwen zwanger raken van wie je dat echt niet meer verwacht had, en dat is niet altijd even leuk. Hoewel gegund aan iedereen, is een dergelijke emotie voor een kinderloze vrouw niet helemaal vreemd. De troost zit ‘m namelijk vaak in weten dat je niet alleen bent. Dat je ‘tribe’ enige omvang heeft. Die omvang lijkt steeds kleiner te worden nu je ook steeds vaker hoort over de ‘celebrity baby’ bij vrouwen van 45 jaar of ouder, zoals recent de bevalling van Cameron Diaz en de zwangerschap van Chloe Sevigny. Je weet natuurlijk nooit iemands verhaal, maar wat zou erachter zitten, vraag ik me af. Zijn ze laatbloeier of probeerden ze het al jaren? Of was het leven tóch niet compleet zonder…? Want die boodschap wordt daar, hoe onbewust ook, wel een beetje mee uitgezonden.

De enige constante is verandering maar de voortplantingsdrift of die nu biologisch of cultureel ingegeven is, lijkt weinig aan verandering onderhevig terwijl de bevolkingsaantallen op de aarde allang op peil zijn. Of zelfs erover. Intussen leven wij verder, mensen zonder kinderen, met onze goede bedoelingen en onze drang om betekenis te scheppen in een leven dat om andere dingen draait. Ik heb het al wel vaker gezegd, het verdriet dat ik soms voel zit hem niet zozeer in een gemis (wat je niet kent, mis je niet) maar in het jezelf moeten verhouden tot een wereld waarin iedereen de prioriteiten heeft liggen bij het eigen gezin. Een wereld waarin je vaak wat onbegrepen bent. Waar je je inderdaad soms kunt afvragen; waar doe ík het voor?

En zo start het nieuwe jaar; niet persé onaangenaam maar wel wat wisselend in emotie. Wel kwam ik een quote tegen over het boek Reconceiving women, separating motherhood from female identity die ik zeer ondersteunend vond voor ‘ons soort vrouwen’: “Because society has long associated the feminine with the maternal, it is sometimes difficult to view other developmental paths as anything other than substitutes for that which is ‘missing’: The redefinition of ‘absence’ as ‘potential space’ permits a nonmaternal interpretation of female identiy development in which nonmaternal identities are equivalent alternatives to, and not substitutes for, maternal identities.”

Potential space….mooi vind ik dat. Biedt ruimte voor mogelijkheden, ambities, dromen, stilte, rust, alles wat je energie doet groeien op je eigen manier.

3 gedachten over “De enige constante is verandering

  1. Dit is zo ontzettend herkenbaar. Toen ik hoorde dat Cameron Diaz toch een kind had gekregen, terwijl ze zich voordien al had uitgesproken als zijnde iemand zonder kinderwens, voelde ik me bijna persoonlijk aangevallen. Ik trek me heel erg op aan voorbeelden, aan andere vrouwen zoals ik. Als ze dan toch op het nippertje overstag gaan, is dat heel raar. Ik worstel ook met het gegeven anders te zijn en niet mee te doen met het standaard plaatje dat onze maatschappij als het grote ideaal vooropstelt, vooral voor vrouwen dan. De ene dag gaat dat al beter dan de andere…

    Liked by 1 persoon

  2. Mooi omschreven, het is altijd goed om na te denken over je doel in dit leven, of je nu een moeder bent of niet. Ik ken vele mensen die geen kinderen hebben gehad, en sommige vervullen zo’n mooie rol. Sommige voelen als familie en ze betekenen alles voor me. Ze vervullen een prachtige rol in onze samenleving. Voor veel mensen houdt ‘de samenleving’ op bij het gezin, maar we kunnen iedereen verwelkomen en van ze houden. Iets voor de ander te betekenen. Dat hoeven echt niet bloedverwanten te zijn.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.